Bijbehorende extra's:

Foto's

    Foto's zijn onderweg! Sorry voor het ongemak!

Andere soorten

 

De Kerkuil

 


De kerkuil is een erg opvallende uil met een hartvorming gezicht.
De onderkant van de vleugels zijn spierwit en de rug is roestkleurig met grijze vlakken en stipjes. De buik is beige en is meestal vol stipjes. Hij is 33-35cm lang en heeft een spanwijdte van 85-93 cm.
leefgebied
De leefomgeving van een Kerkuil is vooral kleinschalig boerenland en boerenerven. Dus land met veel ruige planten en struiken, meestal met houtwallen en hagen erbij. Dit is namelijk een ideaal leefgebied voor een lekker muisje.

kerkuilen gebied

 

kerkuilengebied

Bovenstaande twee afbeelding zijn foto's van een gebied waar een kerkuil goed kan vertoeven.


Wat eet zo'n beestje nou?


Het menu van de kerkuil bestaat vooral uit muizen. In de winter kunnen ze echter ook wel een mus of een spreeuw uit de boom pakken, aangezien een kerkuil heel snel verhongerd.
Met 1 nacht zonder prooi valt er 10%(!) van z’n lichaamsgewicht af. Tegenover andere uilen heeft een kerkuil bijna iedere nacht wel een prooi omdat hij ook spitsmuizen eet, dit doet bijna geen enkele andere uil. Ook zijn spitsmuizen het hele jaar door actief en zijn ze heel gemakkelijk te horen door de uil.


Nestplaats en broeden


Kerkuilen broeden in donkere hoekjes en holen. De ruimte moet echter wel iets groter zijn dan die van de bosuil.  Tegenwoordig broed meer dan 80% van de Nederlandse kerkuilen in een nestkast.  Als er gelegenheid toe is zal de kerkuil het liefst binnen in gebouwen broeden omdat daar vaak ook muizen rondlopen en omdat  het daar droger en veiliger is.
De naam is ook afkomstig van de broedplaats die ze meestal vroeger hadden, namelijk de kerk. Daar konden ze naar binnen via de galmgaten. Helaas zijn deze bij zo goed als alle kerken dicht gemaakt omdat ze veel last hadden van kraaiachtigen.
Kerkuilen beginnen meestal rond maart met het leggen van hun 3 tot 7 eieren die daarna zo'n 35 dagen worden bebroed. Meestal wordt een soort nestkom gemaakt van gedroogde braakballen. Na deze periode komen de oerlelijke en vrijwel kale uilskuikens uit het ei. Het is voor velen moeilijk voor te stellen dat zo'n klein kuiken later tot zo'n prachtige vogel kan opgroeien. Op onderstaande afbeelding zie je jonge kerkuiltjes, uilskuikens, zitten. Deze foto komt van kerkuil.com, de nederlandse kerkuilen werkgroep.

 

uilskuikens


Net als bijna alle andere uilen, verlaten de jongen het nest al geruime tijd voordat ze kunnen vliegen. In die periode klauteren en fladderen ze al wat rond in het territorium. Ze worden dan nog steeds door de ouders verzorgd en het duurt soms wel enige maanden voordat ze volledig zelfstandig zijn.

 

Populatie


Het is een hele lange tijd enorm slecht met de kerkuil gegaan in Nederland. Dat kwam door verschillende redenen:
- Broedplaatsen:  De kerkuil word bedreigd door het verdwijnen van broedplaatsen. Dit komt doordat de kerken tegenwoordig hun galmgaten afsluiten met gaas tegen duiven en kauwen die daar ook graag broeden maar overlast geven (uitwerpselen).
Ook worden tegenwoordig alle stallen en schuren afgesloten waardoor de uilen daar ook niet meer kunnen broeden.
-leefomgeving: De kerkuil houdt van het oude kleinschalige landschap met houtwallen, ruige hoekjes, hagen en wat bomen. Maar  tegenwoordig  zijn de akkers heel groot met maar één soort gras erin, waar geen muis in leeft. Ook zijn de houtwallen en hagen weggehaald en er is prikkeldraad voor in de plaats gekomen, waar regelmatig kerkuilen zich in vastvliegen. Hier is bijna geen voedsel meer te vinden waardoor er vele kerkuilen zijn omgekomen door de honger.
- Verkeer: De allergrootste vijand van de kerkuil is het verkeer. Dit komt omdat de wegbermen met wilde bloemen veel muizen en eventueel andere prooien van de kerkuil aantrekt.
Aangezien de kerkuil tijdens de jacht heel laag over de grond rondvliegt  totdat hij wat ziet, is de kans groot dat hij net over de weg vliegt en aangereden word.

- Vergiftiging: Doordat veel mensen last hebben van huismuizen stooien ze in huis gif. Deze muizen gaan vervolgens rondlopen waarna de kans groot is dat ze door een uil of ander roofdier worden gepakt, omdat ze niet fit zijn. Na een zo’n muis heeft de kerkuil niet al te veel last maar als het er meer worden hoopt het gif zich in de uil op waarna hij doodgaat.
Ook vormen insecten bestrijdingsmiddelen een gevaar aangezien die vergiftigde insecten worden opgegeten door spitsmuizen die dan weer worden gepakt door de kerkuil. Hierdoor hoopt het gif zich langzaam in de kerkuil op waardoor deze uiteindelijk zal bezwijken of onvruchtbaar zal worden.
De kerkuilen stand is ook zeer afhankelijk van de hoeveelheid muizen die er beschikbaar zijn.
Muizen hebben een drie jarige cyclus waarbij de muizen stand langzaam opbouwt waarna ze weer terug vallen op een heel laag aantal.  Deze cyclus is heel goed te zien in de kerkuilenstand.
In muizenrijke jaren kunnen er wel 8 jongen worden grootgebracht maar in muis arme jaren kunnen ze maar 1 of geen jongen hebben.

Gelukkig gaat het de laatste tijd weer een stuk beter na een enorme terugval.
Dit komt door een heel groot beschermingsplan dat is opgezet door de vogelbescherming in samenwerking met vrijwilligers.  Deze hebben verschillende kerkuilen werkgroepen opgezet.
Zij onderhouden de contacten met boeren, hangen nestkasten op, maken de kasten schoon en tellen en ringen de jonge kerkuilen.  In overleg met de boeren worden er vaak bloemenrijke stroken gemaakt naast de akkers. Hierin leven veel muizen en andere dieren.
Elke provincie heeft z’n eigen kerkuilen werkgroep en deze gaan af en toe met z’n allen vergaderen over de verdere ontwikkelingen.
De kerkuilen stand groeit door de grote inzet van veel vrijwilligers.  Hiermee hebben ze de oude kerkuilen stand weer helemaal terug.
Alleen na een koude vrieswinter kan de stand wel weer gehalveerd zijn. Dus word er nog steeds intensief beschermd. Het zijn er op het moment van schrijven ongeveer 3000 broedende Kerkuilen. Hieronder twee afbeeldingen van Sovon Vogel onderzoek waarin je de populatie kan zien.

 

kerkuil standkerkuil stand

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

© Uilen.info